Gayrimenkul değerlemesi denildiğinde yalnızca konut, işyeri, arsa veya arazi akla gelebiliyor olsa da, "Değer" kavramı pek çok alanı kapsıyor. Örneğin, gündemdeki kentsel dönüşüm projelerinin, arsa paylarının şerefiyelendirmeleri gibi konular bu uzmanlık alanını da ilgilendirir. Günlük hayatta ise değerleme, en çok krediye konu taşınmazlarda, mahkemelerdeki uyuşmazlıklarda, SGK ve vergi süreçlerinde karşımıza çıkar. Özellikle teminat amaçlı değerlemeler, bu alanın taşınmaz riskleriyle olan ilişkisini öne çıkarır. Değerleme uzmanı, taşınmazın yasal risklerini tespit etmek için yerinde inceleme yapmanın yanı sıra, tapu müdürlükleri, belediyeler, kadastro birimleri veya bazı kurumların internet üzerindeki uygulamalarından ruhsat, mimari proje, tapu kaydı gibi belgeleri inceleyebilir.
4 yıllık üniversite mezunu olan arkadaşlar, gayrimenkul
değerleme uzmanlığı lisansına Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim
Kuruluşu tarafından düzenlenen sınavlarda başarı göstererek sahip olabilir.
Uzman ünvanı alabilmek için ise 3 yıllık tecrübe koşulu gereklidir. Değerleme
uzmanları bir değerleme şirketine bağlı veya serbest olarak çalışabilir. 5
yıllık tecrübesi olanlar mahkemelerde bilirkişilik yapabilir. Bunun istisnası
kamulaştırma davaları olup, bu dava dosyalarında bilirkişilik yapabilmek için
uzman olmak yeterlidir.
Bilirkişilik
boyutuna gelince, alt uzmanlık alanlarına da dikkat edilerek; Her türlü
taşınmazın belirli tarihlerdeki değerlemesi-değer düşüşü tespiti, proje
değerlemesi gibi konular bu bilirkişinin uzmanlık alanında olup uygulamada yine
emsal karşılaştırma yöntemi ile kira bedeli üzerinden ecrimisil hesabı ve bu
yöntemle kamulaştırma bedeli hesabını bu uzmanlık alanının yaptığını sıkça görüyoruz.
Arazi/tarla niteliğinde taşınmazlar için ziraat mühendisinin net gelir yöntemi
kullanarak ulaştığı değerin objektif değer artışı ile gerçek değere getirilmesi,
geçit irtifakı bedeli tespiti gibi konularda, farklı uzmanlık alanları ile
birlikte rapor yazımına katkıda bulunduğuna da sıkça rastlıyoruz.
Bilirkişi raporlarının hazırlanmasında, “Bilirkişilerin
Uyacağı Rehber İlkeler, Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken
Standartlar”, “Bilirkişilik Yönetmeliği”ndeki ilgili maddeler ve performans
ölçme kriterleri vb. esas alınır. Bilirkişilik ile ilgili dokümanlara,
Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın resmî sitesinden ulaşılabilir.
Yorumlar
Yorum Gönder